Dźwigi i żurawie to maszyny zazwyczaj bardzo duże i posiadające spore możliwości w zakresie przenoszenia, podnoszenia i transportu elementów konstrukcyjnych o dużej masie. Różnego rodzaju żurawie znajdują zastosowanie głównie w branży budowlanej, ale także tam, gdzie dokonuje się załadunku i rozładunku statków handlowych i innych środków transportu.
Dźwigi budowlane wykorzystuje się do montażu ciężkich konstrukcji takich jak bloki betonowe, stalowe elementy, płyty itp. Branżą, która zaczyna się rozwijać w Polsce, a która korzysta z usług dźwigowych, jest budownictwo domów z prefabrykatów. W tym zakresie niezwykle istotne jest łatwe, szybkie i precyzyjne połączenie elementów z jakich powstaje dom, nieraz bardzo dużych i o znacznej wadze.
Obecnie coraz liczniejszą grupę stanowią samojezdne żurawie. Ich dużą zaletą jest fakt, że mogą przemieszczać się z miejsca na miejsce, a firmy budowlane posługują się nimi nawet w miejscach trudno dostępnych i wąskich. Pośród nich wyróżnia się kilka różnych rodzajów żurawi przeznaczonych do określonego typu zadań.
Te mniejsze skonstruowane są na podwoziu ciężarowym, mają dwie osie i są zwane także dźwigami samochodowymi, natomiast te większe posiadające duże możliwości w zakresie udźwigu mają trzy i więcej osi. Wiele z nich posiada gąsienice zamiast kół. Trzeba tutaj także wspomnieć o żurawiach samojezdnych do zadań specjalnych, wykorzystywanych przez służby ratownicze, między innymi straż pożarną.
Takie urządzenia budowlane to dzisiaj podstawa skutecznego, efektywnego i bezpiecznego wznoszenia budynków i budowli nieraz o ogromnych rozmiarach. Doskonałym przykładem są tutaj niezastąpione żurawie wieżowe pracujące na stałym podłożu i w każdych warunkach, niejednokrotnie bardzo ciężkich, w nierównym oraz górzystym terenie.
Podobnie jest w przypadku innych prac, przy wykonywaniu których posługiwanie się dźwigiem jest koniecznością, na przykład naprawa i wymiana trakcji i sieci elektrycznej, obcinka i wycinka drzew wymaga użycia żurawia do prac leśnych. Obecnie istnieje duża liczba firm zajmujących się wynajmem dźwigów do różnych zleceń. Co ważniejsze maszyny te i urządzenia z nimi współpracujące są coraz nowocześniejsze, kompleksowo wyposażone, jednym słowem kompaktowe. Wykorzystują wysięgniki teleskopowe, wysuwane hydraulicznie na duże wysokości, także o dużym udźwigu.